بر اساس سياستهاي توسعه علمي مبتني بر دانايي محوري كه مبناي برنامه هاي توسعه در كشور قرار گرفته است در برنامه هاي سوم و چهارم توسعه اقتصادي و اجتماعي جمهوري اسلامي ايران و سند چشم انداز 20 ساله كشور كه مورد تصويب عاليترين مقامات و ارگانهاي كشور قرار گرفته است در هر يك از دانشگاههاي كشور كه مجموعه تخصصي مناسبي در هر يك از زمينه هاي علمي وجود داشته باشد آن مركز علمي در صورت كسب امتيازات علمي و پژوهشي لازم از سوي وزارت علوم تحققيقات و فناوري به عنوان قطب علمي در آن زمينه خاص معرفي مي گردد. در حال حاضر پرديس دانشكده هاي فني دانشگاه تهران با داشتن 8 قطب علمي يك چهارم قطبهاي علمي بخش فني و مهندسي را به خود اختصاص داده است. يكي از اين قطبها كه در سال 1384 تشكيل گرديد قطب علمي مهندسي و مديريت زيرساختها مي باشد كه طي نامة شمارة 7074/و مورخ 11/5/1384 وزارت علوم تحقيقات و فناوري در دانشكده مهندسي عمران، دانشگاه تهران، تشكيل گرديده است. تاسيس اين قطب براساس پيشنهاد پرديس دانشكده‌هاي فني و با ارائه يك برنامه و با معرفي همكاران داوطلب فعاليت در قطب انجام شد.

زيرساخت‌ها ابنيه فني يا تأسيسات زيربنايي‌اي هستند که خدمات ضروري و پيش‌نيازهاي لازم براي زندگي مطلوب بشر را فراهم مي‌کنند. بنابراين در طراحي، ساخت و بهره‌برداري از آنها مفاهيمي چون قابليت‌اطمينان، امنيت، مديريت بهره‌برداري، تعمير، نگهداري و نوسازي از اهميت ويژه‌اي برخوردارند. بطور مثال زيرساختها مجموعه سيستم‌هاي بزرگراهها، پلها، راه‌آهنها، جاده‌هاي ترانزيت، شبکه‌هاي جمع‌آوري فاضلاب، سيستم‌هاي آبرساني، مخازن ذخيره آب، سدها، راه‌هاي آبي و بنادر را شامل مي‌شوند. همچنين نيروگاهها، مراكز مخابراتي و ساختمانها و تاسيسات مهم دولتي و نظامي نيز جزئي از زيرساخت‌ها محسوب مي‌شوند.

سير تحولات اجتماعي، اقتصادي، صنعتي و شهري، نگرش جديدي را در طراحي، بهره برداري، تعميرات و نگهداري و همچنين توسعه و بازسازي زيرساخت‌ها در سطح ملي و منطقه اي مي‌طلبد. بسياري از زمينه‌هاي مهندسي در بخشهاي طراحي زيرساخت‌ها سير تکاملي خود را طي نموده‌اند ولي در زمينه برنامه‌ريزي و مديريت، نگهداري، بازسازي و ارتقاي اين بخشها، حرکت ها غير هماهنگ و روزمره در برخي مواقع تصادفي بوده است. هرچند که با پيشرفت سريع علوم و فناوري، امر طراحي نيز دستخوش دگرگوني عظيمي گشته و نوع نگرش و روند جديدي را نسبت به آنچه در زمان طراحي اوليه وجود داشته است طلب مي کند. در طراحي تاسيسات زيربنايي و سازه هاي وابسته به آنها، بالا بردن اطمينان پذيري مقاومت سازه در مقابل انواع بارهاي وارده از جمله بار لرزه اي، بار ناشي از سيلاب و امواج و کليه شرايط غير نرمال و بحراني که در شرايط بهره برداري مي تواند رخ دهد و کمي نمودن عدمقطعيت ها در طراحي از چالشهاي مهم پژوهشي و اجرايي بشمار مي آيد. مقابله با بحران ها حاصل از خرابي و شکست سيستم از ضرورتهاي بسيار مهم در بحث مهندسي و مديريت زيرساختها مي باشد. علاوه بر آسيب هاي مورد انتظار كه بر اثر فرسودگي و زوال طبيعي زيرساختها در طول دوران عمر مفيد آنها اتفاق مي افتد شناسايي نقاط آسيب پذير و پتانسيل خطر در مقابل شرايط غيرنرمال مانند زمين لرزه و ديگر حوادث غير مترقبه مثل سيلاب و خشکسالي و ترکيب تمهيدات سازه اي و غيرسازه اي در برخورد با بلاياي طبيعي نيز نيازمند نگرش و تعامل طبقه متخصص در ايجاد ساختارهايي است که در قالب يک قطب علمي کاملا ضروري بنظر مي رسد.

                                                                                                                                                                                         بازگشت به صفحه اصلي