سابقه اينترنشيپ در جهان

اگر چه در گذشته نيز سرمايه هاي انساني با ارزش شناخته مي شدند اما هيچگاه تا اين اندازه كه در دهة 1990 نقش آن ممتاز گرديده و اهميت و وزن آن در تشكيل ثروت كشورها برجسته نبوده است. براي مدتها اقتصاددانها تصور مي كردند كه عنصر اصلي در تعيين زمان هر كشور بطور عمده ثروتهاي توليدي آنهاست. ولي بر اساس ارزيابي بانك جهاني كه براي 192 كشور صورت گرفته است مشخص شده كه سرمايه هاي انساني حدود 64% كل ثروت را تشكيل داده اند. نسبت سرمايه هاي انساني در كشورهاي مختلف، متفاوت بوده و براي كشورهاي پيشتاز صنعتي به حدود 80% كل ثروت آنها بالغ مي شود، در حاليكه در كشورهاي كمتر توسعه يافته نقش آن تقليل يافته و درصد عمده را ثروتهاي طبيعي تشكيل مي دهد

     
 
     
بنابراين با توجه به تغييرات شديد تكنولوژيكي ، آموزش نيروي انساني نقش اصلي را در ايجاد و هدايت صحيح اين دگرگوني ها ، به سوي توسعه ملي و سازندگي صنعتي از طريق برقراري ارتباط ميان صنعت و دانشگاه ايفا مي كند. توفيق در آموزش نيروي انساني به برنامه ريزي آموزشي دقيق بستگي داشته كه اين نيز خود نيازمند تعريف و تبيين نظام برنامه ريزي نيروي انساني است كه حاصل آن، آموزشهاي هدف دار نيروي انساني در سيستم آموزشي و صنايع مي باشد
 
   

همانگونه كه ذكر شد برنامه ريزي صحيح آموزش نيروي انساني نيازمند برقراري ارتباط فعال بين مراكز آموزش تحقيقاتي و صنايع مي باشد تا نيازمندي هاي صنعتي بسرعت جهت برنامه ريزي و پاسخگوئي به مراكز آموزشي تحقيقاتي منتقل گردد. يكي از طرحهاي موفق و تجربه شده ،‌ طرح اينترنشيپ بوده كه در دانشگاههاي مختلف همانند MIT ، VCLA ، British Colubia و … اجرا شده است. در ادامه يكي از چند مدل اجرا شده در دانشگاه MIT بحث مي گردد.

 
     

دانشگاه MIT و دورة Internship :

 

اعلام نياز شرکتهاجهت انجام پروژه

و ارسال عناوين پروژه ها

اجراي طرح Internship در MIT در قالب برنامه هاي خاصي صورت مي گيرد از جمله برنامة‌ JIMT ( برنامه تكنولوژي و مديريت صنعت ژاپن ) مي باشد كه از سال 1981 كار خود را شروع كرد. اين برنامه دانشجويان فوق ليسانس و دكتري علوم ، مهندسي و مديريت را پوشش مي دهد. اين دانشجويان با شرط معدل حداقل 3 از 4 در آخرين سال تحصيلي پذيرفته مي شوند و طي دوره هايي زبان و فرهنگ ژاپني را آموزش ديده سپس در سازمانها، مراكز دولتي دانشگاهها و كارخانه هاي ژاپني دورة Internship را مي گذرانند اين دوره آموزشي سبب آشنائي دانشجويان با آنچه كه سبب برتري ژاپن گشته مي شوند و براي آمريكا زمينة رقابت با ژاپن را فراهم مي آورند. در سال 1991 دولت مركزي از اين برنامه حمايت كرده و در حال حاضر JIMT در MIT يكي از 4 مركز فعال در اين زمينه مي باشد.

برنامه متمركز بر متدولژي تحقيقات علوم اجتماعي، انساني و تكنولوژي مي باشد. برنامه سه فعاليت را شامل مي گردد. آموزش ، تحقيقات، توسعه كه مجموعة اينها پايه اي براي آموزش و بررسي تطبيقي اوليه دولت آمريكا و كمپاني ها و آكادمي ها علمي آمريكائي با تكنولوژي ژاپن و روشهاي مديريت صنعتي آنها مي باشد. دانشجوياني كه در اين دوره ها را مي گذرانند بايد زبان و فرهنگ ژاپني را فرا گيرند تا قادر باشند كه ارتباط موفقي را با جامعه صنعتي ژاپن برقرار نمايند.

مهمترين قسمت اين برنامه آموزش و آماده كردن دانشجويان مي باشد به صورتي كه از دورة Internship در ژاپن حداكثر استفاده را ببرند. در اين برنامه به دانشجويان زبان و فرهنگ ژاپني آموزش داده شده و سپس آنها براي يك زندگي و كار موفق در يك بخش تحقيقاتي ژاپن آماده
مي شوند. دانشجويان به مدت يكسال به كمپاني و مراكز دولتي و انستيتوهاي علمي اعزام مي گردند
( تعداد كمي از دانشجويان ليسانس نيز در دورة تابستان پذيرفته مي شوند) . برنامه Internship دو هدف اصلي دارد:

•  كسب مهارت دانشجويان توسط پرورش مهارتهاي اصلي بين المللي

•  توسعه متخصصين تكنولوژي كه مي توانند يك ارتباط مستحكم تكنيكي با ژاپن برقرار نمايند.

در اين برنامه دانشجويان بر حسب علاقة حرفه اي و نياز كارفرما در جاي مناسب قرار مي گيرند. دانشجوياني كه در بخش خصوصي كار مي كنند توسط همان بخش همانند يك همتاي ژاپني به آنها حقوق پرداخت مي شود. از اين دانشجويان انتظار مي رود همانند عضوي از يك تيم تحقيقاتي ژاپن در زمينه هاي تكنيكي و تجاري فعال باشند. آنها در منازل سازماني كمپانيهاي ژاپني زندگي كرده و گزارش تحقيقات را به ژاپني مطالعه مي نمايند. در پايان سال انتظار مي رود گزارشي را به زبان ژاپني ارائه دهند و يا حتي Patent هائي را به زبان ژاپني بنويسند. در طي اين دوره از دانشجويان ارزيابي بعمل مي آيد تا مهارت و توانائي آنها بعنوان يك عنصر فعال و سازنده در گروههاي كاري ژاپني سنجيده شود. اين ارزيابي يك يا دو ماه يكبار در ترمهاي بهاره و پائيزه برگزار مي شود. ارزيابي در طي نشست هاي آموزشي 48 ساعته بعمل مي آيد كه در آن دانشجو تحت شرايط جدي و يك سري بازيها شبيه سازيها و مطالعات موردي ( Case study) مرتبط با زمينة دورة Internship قرار مي گيرد. آنچه كه دانشجويان طي اين دوره فرا مي گيرند، دانش انجام كارهايي دربارة سيستمهاي مديريت ژاپني و روشهاي R&D و كار تيمي براي انجام كارهاي خلاق و سازنده مي باشد.

برنامه آموزشي ديگر تحت عنوان ً قدم به قدم با ژاپني ها ً مي باشد كه بصورت
CD-ROM ارائه شده و مورد به مورد ساختار ارتباط موفق را نشان ميدهد. در اين ويدئو قوانين نانوشته فرهنگ و تجارت ژاپني و ديدگاههاي آنان آموزش داده مي شود.

حمايت كننده هاي اين دانشجويان با استفاده از شبكه كامپيوتري MIT اطلاعات اين برنامه ها و نحوة اجراي دوره و آموزش دانشجويان را مي توانند مشاهده نمايند.  

دانشجوياني كه در اين دوره پذيرفته مي شوند كه داراي معدل حداقل 3 از 4 باشند و سه دورة از دوره هاي پيشنهادي JIMT تا ماه May سالي كه قرار است در ژاپن زندگي كنند، گذرانده باشند. گذراندن دوره هاي مشابه مي تواند موارد استثنائي باشد. دانشجويان بصورت On-Line پذيرفته
مي شوند.

دوره هاي مورد نياز JIMT شامل : زبان و فرهنگ ژاپني، تجارت و مديريت تكنولوژي ،‌مديريت توليد، بررسي تطبيقي ژاپن و آمريكا، انتقال فرهنگي تكنولوژي ، توليد تكنولوژي برتر و نوآوري بازاريابي، تجارت و تكنيك ژاپني مي باشد. اهم مواردي كه در طي 6 سال اجراي اين برنامه به اجراء درآمده است، عبارتند از:

- برگزاري 4 كنفرانس مهم

-10 كارگاه آموزشي ( مانند نيمه هاديها در ژاپن)

از ديگر مراكزي كه در دانشگاه MIT مجري دورة Internship مي باشد مركز
تكنولوژي ،‌سياست گذاري و توسعه صنعتي مي باشد. اين مركز در سال 1985 در دانشگاه
MIT تاسيس شد. هدف آن آموزش مهارت و تحقيقات متمركز بر سياستهاي مبتني بر علم و تكنولوژي مي باشد. اين مركز تشكلي از چند برنامه آكادميك و تحقيقاتي مرتبط مي باشد.

برنامه هاي آكادميك در Internship

•  تكنولوژي و برنامه ريزي

در اين برنامه مردان و زنان براي رهبري دربارة تكنولوژي مهم كه گروه با آن روبرو مي شوند آموزش داده مي شوند. اين برنامه دانشجويان را براي برتري در زمينه هاي تكنيكي آنها و توسعه و بهبود مؤثر استراتژي تكنولوژي آماده مي نمايد. پايان نامه دانشجويان در اين دوره بايد در زمينة تكنولوژي و برنامه ريزي ارائه گردد. در اين برنامه دانشجويان يك تا دو سال مانده به كامل كردن درجه علمي پذيرفته مي شوند كه شامل نوشتن پايان نامه با تمركز بر سياستهاي تكنولوژي مي باشد.

•  تكنولوژي، مديريت و برنامه ريزي

اين دوره براي دانشجويان دورة دكتري به اجرا درمي آيد، برنامه هاي Internship
مبتني بر بهبود روشهاي جاري و سياستهاي اجرائي هوشمند و عاقلانه تر استفاده از تكنولوژي مي باشد. پايان نامه دكترا بر اين اساس و توانائي ادغام تكنولوژي ،‌ مديريت و سياست بايستي تنظيم گردد.

  روش كلي اجراي اينترنشيپ

الف- تشكيل ستاد اجرايي در صنعت براي انجام كليه فعاليتهاي كه بر عهدة صنعت مي باشد.

ب- تشكيل ستاداجرائي در دانشگاه براي انجام كليه فعاليتهايي كه بر عهدة‌ دانشگاه مي باشد.

پ - تشكيل تيمهاي ‌3 نفر از دانشجويان ( ترجيحاً از دانشكده هاي مختلف ) با سرپرستي يكنفر از اعضاي محترم هيات علمي دانشكده

ت- اعزام تيم دانشجوئي به واحدهاي صنعتي ،‌اعزام دانشجويان بصورت تيمي آموزش عملي كارگروهي را نيز به همراه خواهد داشت.

ث- زمان اجرا دوره تابستان پيشنهاد مي گردد . براي دانشجويان مقطع ليسانس مي توان سه دورة تكميلي Internship ، III,II,I را برنامه ريزي و در پايان سومين دوره بر اساس ارزيابي هاي بعمل آمده گواهينامه پايان دوره اعطاء‌ نمود. براي دانشجويان مقاطع فوق ليسانس و دكتري دوره مي تواند در طي سال هم جاري باشد با اين شرط كه پايان نامه فارغ التحصيلي آنان بر اساس محتواي دورة
Internship تنظيم گردد.

ج- در طي دوره و در پايان هر دورة Internship ارزيابي بعمل مي آيد تا مشخص گردد كه توانمنديهاي فرد براي انجام پروژه چقدر است، چقدر مي تواند در R&D كار كند و تفكر R&D داشته باشد و بطور كلي تا چه ميزان اهداف طرح را درك نموده است.

1- The center for technology, policy and industrial development

سابقه طرح اينترنشيپ در دانشكده فني

طرح اينترنشيپ توسط شركت ساپكو و با همكاري دانشكده فني دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتي شريف آغاز شد كه بر اساس نظرات شركت ساپكو و شركت هاي مرتبط بعنوان مشتريان اصلي پروژه هاي انجام شده طرحي موفق و نتيجه بخش بوده است.

در قالب اين طرح در سال 79، تعداد 31 پروژه با همكاري اساتيد و دانشجويان اين دانشكده و شركت ساپكو انجام شد. در سال 80 نيز مجموعاً 39 پروژه با شركت ساپكو و ايران خودرو به انجام رسيد كه گزارش پروژه هاي انجام شده در ستاد اينترنشيپ دانشكده فني موجود است.

ستاد اينترنشيپ دانشكده فني دانشگاه تهران اميدوار است با معرفي اين طرح به ديگر بخشهاي صنعت كشور و با در اختيار گذاردن تجربيات و نتايج حاصل از اجراي اين طرح در سالهاي گذشته به ديگر بخشهاي صنعت كشور ، با گسترش طرح اينترنشيپ و در نهايت گامي مؤثر در ايجاد فرهنگ تحقيقات جهت برطرف ساختن معضلات و مشكلات صنعت بردارد.

 

 

 

 

دانشگاه تهران مرکز انفورماتيک پرديس فنی، - تهران، ايران -1386 ©