 ايمنی
در برخي از دانشگاههاي خارجي
با مطالعه
استراتژي تعدادي از دانشگاهها در زمينه ايمني و بهداشت اين نتيجه بدست آمد
كه بيشتر دانشگاهها از روش تقريبا مشابهي براي كسب توفيق در مديريت ايمني و
بهداشت خود استفاده ميكنند.
در شكل-1
اجزاي
كليدي اين روش ترسيم شده است.
شكل-1: اجزاي كليدي مديريت ايمني و بهداشت
همانطور كه مشاهده ميشود
اين فعاليت بصورت كاملا سيستماتيك در پنج قدم اصلي انجام ميگيرد
كه عبارتند از:
قدم اول:
سياست گذاري در زمينه ايمني و بهداشت
قدم دوم:
سازماندهي نحوة مديريت ايمني و بهداشت
قدم سوم:
طراحي، تنظيم
استانداردهاي ايمني و پيادهسازي
آنها
قدم چهارم:
سنجش كارآيي برنامههاي پياده سازي شده
قدم پنجم:
يادگيري از
تجربيات
همراه با
بازرسي و تجديد نظر در برنامهها
جزئيات مربوط به
برداشتن هر يك از اين قدمها
در اسناد پيوست آمده است كه به بخشهاي از آن به طور مختصر اشاره ميشود.
در قدم اول
يعني سياستگذاري
تعداي (معمولا بين 7 تا 14) سياست عمده اما مشخص و قابل اجرا فهرست
ميشود.گاهي يك سياست عمده در چند مرحله هدفگذاري ميشود. چگونگي
اجراي سياستها
در قالب قدم دوم سازماندهي ميگردد.
يعني چگونگي تشكيل كميتههاي
مشورتي و اجرايي مشخص شده و مسؤليت افراد معلوم ميگردد. در
قدم سوم
براساس سازماندهي انجام شده جزئيات مسائل فني مربوط به ايمني،
طراحي و استاندارهاي مورد نظر مشخص شده و پيادهسازي
ميگردد.
پس از طراحي و
پياده سازي بايد توانايي سنجش كارآيي در دورههاي زماني مشخص با
استفاده از شاخصها
و معيارهايي وجود داشته باشد كه اين كار در
قدم چهارم انجام ميشود.
بدون شك اين سيستم مديريتي بدون بازخور مناسب براي اصلاح و بهبود
خود دچار نقص خواهد بود. به منظور رفع اين نقيصه
قدم پنجم در نظر گرفته شده است. در اينجا نقش بازرسي و
مميزي بسيار كليدي است.
نكته مهم1:
پذيرش روش فوق در مديريت ايمني و بهداشت باعث جلوگيري از موازي
كاري و سردرگمي در انجام كارها گرديده و قابل تعميم در سراسر يك
مؤسسه بزرگ كه از سازمانهاي مختلفي تشكيل شده نير خواهد بود. اين
مطلب بر اساس تجربيات دانشگاههاي نسبتا بزرگي مانند كمبريج، لندن،
ساسكس، نيوكاسل، برمينگهام و تعدادي از دانشگاههاي ديگر به اثبات
رسيده است.
نكته مهم 2:
در اكثر اين دانشگاهها وظيفه مديريت ايمني و بهداشت در بالاترين
سطح يعني هيئت رئيسه يا شورا تعريف شده و پس از تدوين سند استراتژي
ايمني و بهداشت و تاييد آن در هيئت رئيسه يا شورا ملاك عمل واقع ميگردد
و اجرا ميگردد. اين سند معمولا بين 5 تا 20 صفحه در دانشگاههاي
مختلف متغير است. اين سند حاوي سرفصلهايي است كه تا اندازه زيادي
منطبق بر اجزاي اصلي روش فوق(شكل-1) ميباشد.
اولين سرفصل مهم از
يك سند استراتژي ايمني و بهداشت، خط مشيها و سياستهاي ايمني و
بهداشت ميباشد. در ذيل اين سرفصل تقريبا بين 7 تا 14 سياست كلي در
ابعاد مختلف ايمني و بهداشت وجود دارد.
نمونهاي
از يك سياست ايمني و بهداشت كه از سند استراتژي ايمني و بهداشت
دانشگاه كمبريج استخراج شده است عبارت است از:
<
مسئوليت
ايمني و بهداشت دانشگاه برعهده شورا يا هيئت رئيسه ميباشد.
ساختار كميته و
روش مورد نظر براي تحقق اين مسؤليت در شكل-2 نشان داده شده و نقشهاي
هر يك از اجزا بطور مشخص در اسناد پيوست آمده است.
شكل-2:ساختار
سازماني و روش مديريت ايمني و بهداشت در دانشگاه كمبريج
همانطور كه مشاهده ميشود،
دراين دانشگاه يك
كميته اجرايي ايمني و بهداشت در سطح مديريت ارشد
وجود دارد كه با استفاده از
كميته مشورتي ايمني و بهداشت وظيفه خود را انجام ميدهد. اين
كميته با همكاري تعدادي
كميته فرعي تخصصي
مسائل ايمني و بهداشت را در سطح دانشكدهها
و گروهها بررسي مينمايد.
در اين ساختار كليه اعضاي دانشگاه(استاد، دانشجو، كارمند)
و حتي بقيه
ذينفعان در خصوص ايمني و بهداشت نقش خود را پيدا ميكنند.
مسئلة مهم آموزش، پس از نيازسنجي و مشخص شدن سطح و نوع آن با نظرات
كميتههاي
تخصصي در واحد آموزش برنامهريزي
و اجرا ميگردد.
در دانشگاههاي ديگر نيز
با توجه به اهداف و سياستهاي كلان مديريتي سياستها
و ساختارهايي براي مديريت ايمني و بهداشت در نظر گرفته شده است. به
عنوان نمونه در شكل-3 ساختارهاي مورد نظر دانشگاه ساسكس مشاهده ميشود.
شكل-3:
ساختار مديريت ايمني و بهداشت در دانشگاه ساسكس
در اين شكل ساختار
سازماني مورد استفاده براي مديريت ايمني و بهداشت و ارتباط بين
اجزاي سياسگذار و مديريت(به مفهوم اجرايي)
و مشاوره در
زمينه ايمني و بهداشت در دانشگاه ساسكس مشخص شده است. جهت اطلاع از
جزئيات مربوط به سياستها،
نحوة مديريت و مشاوره در زمينه ايمني و بهداشت در اين دانشگاه به
اسناد پيوست مراجعه فرماييد.
همانطور كه گفته شد در دانشگاههاي ديگري نظير نيوكاسل و لندن نيز
كه اسناد آنها به پيوست تقديم ميگردد
وضعيت تقريبا مشابهي وجود دارد.
ايمني
در دانشگاههاي داخلي
متاسفانه در
دانشگاههاي داخلي مستنداتي كه دال بر فعاليت منسجم و قابل ارائه
در زمينه بهداشت و ايمني باشد، يافت نشد. اخيرا در دانشگاه تربيت
مدرس شواريي با عنوان
شوراي ايمني و محيط زيست تشكيل شده است. تركيب اين شورا
عبارتند از:
<
معاون
پژوهشي دانشگاه بعنوان رئيس شورا
<
مدير
پژوهشي دانشگاه بعنوان دبير شورا و مسئول پيگيري و نظارت بر اجراي
مصوبات شورا
<
معاونين
دانشگاه به عنوان عضو شورا
<
يک الي دو
نفر نماينده از هر يک از دانشکدهها
به عنوان عضو شورا
<
4 الي 8
نفر از اعضاي هيأت علمي و يا متخصصين به پيشنهاد معاون پژوهشي به عنوان
عضو
اين شورا پس از حادثه اخير در يكي از آزمايشگاهاي اين دانشگاه
تشكيل گرديد كه تاكنون در مورد وظايف و برنامهها و مصوبات آن
اطلاعاتي منتشر نشده است.
|
