گفتگو با مینو قنبرزاد، کارشناس پژوهشگر نمونه دانشکدگان فنی
خانم مینو قنبرزاد، کارشناس مسئول آزمایشگاه ژئوشیمی دانشکده مهندسی معدن، در سی‌وچهارمین جشنواره پژوهش و فناوری دانشگاه تهران که ۲۳ آذرماه ۱۴۰۴ در تالار علامه امینی برگزار گردید، به عنوان «کارشناس پژوهشگر نمونه» برگزیده و تجلیل شد. به همین مناسبت، در گفتگویی با ایشان به بررسی فعالیت‌ها و دیدگاه‌های وی در حوزه پژوهش و آزمایشگاه پرداخته‌ایم که مشروح آن در ادامه تقدیم می‌شود.
لطفاً آزمایشگاهی را که در آن فعالیت می‌کنید، معرفی نمایید.
آزمایشگاه ژئوشیمی، عیارسنجی مواد معدنی مربوط به پایان نامه‌های دانشجویی، پروژه های پژوهشی و صنعتی را با توجه به امکانات و توانمندی های موجود در آزمایشگاه بعهده دارد. این عیارسنجی‌ها بصورت دستگاهی و کلاسیک انجام می‌شود. آزمایشگاه مجهز به دو دستگاه جذب اتمی و یک دستگاه اسپکتروفتومتر است. سرپرست آزمایشگاه آقای دکتر محمد نوع پرست استاد تمام مهندسی معدن، گرایش فرآوری مواد معدنی هستند.
تفاوت یک آزمایش معمولی با آزمایشی که منجر به دستاورد پژوهشی شاخص می‌شود در چیست؟
در آزمایش معمولی، داده‌ها تنها برای تائید یا رد فرضیه استفاده می‌شوند، ولی در آزمایش شاخص، پژوهشگر برای مشاهده نتایج غیرمنتظره آمادگی دارد و آن‌ها را نادیده نمی‌گیرد. بسیاری از دستاوردهای بزرگ از نتیجه‌ای شروع شده‌اند که در ابتدا قرار نبود مهم باشند.
نقش دقت و کالیبراسیون تجهیزات را در اعتبار بین‌المللی خروجی‌های پژوهشی دانشگاه چگونه ارزیابی می‌کنید؟
این موارد نقش بسیار موثر و بالایی در اعتبار پژوهش‌ها دارند. در واقع، کالیبراسیون تجهیزات، یک سرمایه‌گذاری مستقیم روی اعتبار علمی و پژوهشی دانشگاه محسوب می‌شود.
آیا موردی بوده است که با یک پیشنهاد فنی یا تغییر در پروتکل آزمایش، یک پروژه تحقیقاتی را به نتیجه رسانده باشید؟
بله، مواردی وجود داشته است که با تغییراتی کوچک در بخش فنی دستگاه و روش آزمایش، اندازه‌گیری‌های درست‌تری انجام شده است. این اقدام مانع از تکرار آزمایش‌ها شد و در نهایت منجر به صرفه‌جویی در وقت و هزینه گردید.
بزرگترین چالش فنی که در طول دوران کاری خود در آزمایشگاه با آن روبرو شدید چه بود و چگونه حل شد؟
به عنوان مثال، استانداردسازی هوشمند در زمینه آنالیز کمی عناصر، بزرگترین چالش من بود که این مسئله را با تحقیق و تحلیل بیشتر حل کردم.
در شرایط محدودیت منابع یا تحریم تجهیزات، چگونه توانستید استانداردهای آزمایشگاهی را حفظ کنید؟
البته در امر تحقیق و پژوهش، داشتن تجهیزات به روز و استاندارد مسئله مهمی است اما تلاش می‌کنم بر روی دقت در کار، استفاده از مستندات دقیق، انتخاب روش درست، مقایسه نتایج و صداقت در گزارش‌دهی، تمرکز داشته باشم تا کیفیت کار حفظ شود.
تعامل با دانشجویان تحصیلات تکمیلی چه چالش‌هایی دارد و شما چگونه آن‌ها را هدایت می‌کنید؟
بیشترین چالش این است که دانشجو می‌خواهد خیلی سریع به نتیجه نهایی برسد، با آموزش صبورانه و ارائه توضیحات ساده، بر دقت و ثبت مراحل کار تاکید می‌کنم تا دانشجو آرام‌آرام در مسیر صحیح قرار بگیرد.
به نظر شما برای اینکه آزمایشگاه‌های دانشگاه به سطح تراز اول جهانی برسند چه زیرساخت‌هایی اولویت دارند؟
برای رسیدن به سطح جهانی، آزمایشگاه‌ها به تجهیزات استاندارد، سیستم کنترل کیفیت، نیروی انسانی ماهر، شفافیت علمی و تعامل با همکاران بین‌المللی نیاز مبرم دارند.
لذت‌بخش‌ترین لحظه در محیط کار برای شما چه زمانی است؟
زمانی که پس از آماده‌سازی چندساعته نمونه و تمرکز زیاد، نتیجه رضایت‌بخشی حاصل می‌شود، بسیار مسرت‌بخش است. همچنین وقتی دستگاهی تعمیر و سرویس می‌شود، احساس امنیت و آسودگی خاطر پیدا می‌کنم.
اگر بخواهید یک «فوت کوزه گری» به دانشجویان تازه وارد بگویید، آن چیست؟
توصیه می‌کنم در آماده‌سازی نمونه‌ها حداکثر دقت را داشته باشند؛ چرا که اکثر خطاها از مرحله آماده‌سازی و همگن‌سازی ناشی می‌شوند.
چه ویژگی اخلاقی یا مهارتی، زمینه‌ساز انتخاب شما به عنوان کارشناس پژوهشگر نمونه در سال جاری شده است؟
معتقدم این انتخاب نتیجه همکاری سازنده با استادان، همکاران و دانشجویان پرتلاش دانشکده مهندسی معدن است. من همواره تلاش کرده‌ام با دقت، حوصله و شفافیت، هم نتایج آزمایش‌ها و هم راهنمایی دانشجویان را به درستی انجام دهم.
